blogiran

سانتریفیوژ

سانتریفیوژ دستگاهی است که با استفاده از نیروی گریز از مرکز، اجزای یک محلول را که دارای دانسیته ­های متفاوت می ­باشند، از هم جدا می­ کند.قیمت اتوکلاو ازمایشگاهی سانتریفیوژ یکی از پر کاربردترین وسایل آزمایشگاهی می ­باشد که برای جدا کردن سرم، تهیه ته نشین ادرار، تهیه فیلترهای فاقد پروتئین و سایر موارد از این وسیله استفاده می­ شود. در استفاده از این وسیله باید زمان سانتریفیوژ و نیروی سانتریفیوژ (relative centrifugal force) RCF به دقت مشخص و رعایت شود. برای انتخاب سانتریفیوژ بایستی RCF در نظر گرفته شود و تعداد دور در دقیقه (RPM ) اهمیت چندانی ندارد.

در موقع استفاده از سانتریفیوژ به مسئله بالانس توجه کنید، وزن، اندازه و شکل لوله­ های گذاشته شده مقابل یکدیگر باید مشابه باشند. چون عدم بالانس باعث خرابی شافت ( shaft ) و زغال دستگاه شده و مواد به خوبی ته ­نشین نمی­ شوند. در صورت استفاده طولانی­ مدت از سانتریفیوژ مخصوصاً در دورهای بالا، سانتریفیوژ داغ شده و باعث افزایش حرارت نمونه یا محلول داخل خود شده و باعث همولیز و تبخیر آن می­ شود.

سانتریفیوژها برای جدا کردن ذرات از محیط مایع به وسیله رسوب دادن آنها به کار می ­روند. اساس فیزیکی جداسازی اعمال نیروی گریز از مرکز (centrifugal force) بر روی ذرات در حال دوران است که با شعاع میدان دوران و سرعت دوران نسبت مستقیم دارد. ذرات سنگین­ تر زودتر رسوب می­ کنند و بقیه ذرات برحسب وزن مخصوص خود رسوب می­ کنند. سانتریفیوژی که دارای شعاع کمتر است، باید نسبت به سانتریفیوژی که شعاع بیشتری دارد، با سرعت بیشتری بچرخد تا همان نیروی سانتریفیوژ نسبی (RCF) را ایجاد کند.

هرچه شعاع چرخش یک سانتریفیوژ بیشتر باشد، سرعت ته ­نشین شدن ذرات بیشتر است. سانتریفیوژ کردن براساس نیروی گریز از مرکز، دوران حول یک نقطه ثابت و وارد نمودن فشار بر روی فازهای مختلف یک مخلوط انجام می­ گردد. مخلوط می ­تواند به صورت گاز، مایع و یا ترکیب هر دو باشد.

سانتریفیوژهای آزمایشگاه تشخیص طبی، دستگاهی هستند که بوسیله نیروی چرخش دورانی الکتروموتور باعث ته­ نشین شدن مواد مختلف یک مخلوط یا محلول بر اساس اختلاف وزن مولکولی آنها می­ شود. اگر این دستگاه مجهز به شاخک­ های نگه­دارنده لوله باشد، آن را سانتریفیوژ معمولی و اگر مجهز به دیسک یا صفحه دایره ­ای شکل مخصوص جاگذاری لوله­ های موئین باشد آن را سانتریفیوژ میکرو یا هماتوکریت گویند.
به ­طور کلی مبنای اصلی سانتریفیوژ اصل گریز از مرکز است. در حقیقت سانتریفیوژ به کمک نیروی گریز از مرکز، ذرات سوسپانسیون را از مایع آن جدا می کند. همچنین می­ تواند باعث تفکیک دو مایع با تراکم متفاوت گردد. این مایعات می­ توانند مایعات بدن باشند(مانند خون، سم و ادرار ).

نحوه محاسبه RCF

r = (شعاع از مرکز شافت موتور تا وسط لوله ) شعاع سانتریفیوژ بر حسب cm

RPM = دور در دقیقه rate per minute

واحد RCF بر­حسب xg بیان می ­شود.

راه دیگر برای تعیین RCF استفاده از نموگرام می ­باشد.

انواع سانتریفیوژها

1. Fixed angle / Angle head – با زاویه ثابت:

در این نوع سانتریفیوژ، لوله­ ها در یک زاویه ثابت قرار گرفته و در هنگام چرخش با همین زاویه می­ چرخد و به سرعت بالایی هم می ­رسد. head در زاویه بین 40-25 درجه ثابت قرار می گیرد( مثل سروفیوژ ). در این نوع سانتریفیوژ، رسوب به ­صورت مورب در دیواره لوله قرار گرفته و از نوع رسوب loose است.

2. Horizontal head / Swimming bucket / Vertical access – افقی:

سانتریفیوژهای با جا لوله ­ای متحرک که باعث چرخش لوله­ ها و تغییر موقعیت آنها از عمودی به افقی می­ شود. در این نوع سانتریفیوژ رسوب در ته لوله packed و محکم است و رسوب از نوع Firm است.

در طی کار با سانتریفیوژ به علت حرکت موتور آن، حرارت تولید می­ شود و به ازای هر 10 دقیقه سانتریفیوژ، دمای داخل آن تا 5 درجه سانتیگراد بالا می ­رود. ایجاد حرارت بستگی به دور (rpm)، زمان چرخش و طرح قسمت چرخنده (rotor) دارد. این افزایش حرارت باعث همولیز و تبخیر نمونه یا محلول­ها می­ شود، برای سانتریفیوژ کردن موادی که نسبت به افزایش دما حساس هستند، توصیه می­ شود از سانتریفیوژهای یخچال­ دار استفاده شود. ( مثل فرآورده های خونی blood product و آزمایش RIM )

3. اولترا سانتریفیوژ ( Ultra Centrifuge ):

نوعی از سانتریفیوژ می­ باشد که جزء دسته Fixed Angles می­ باشد. سرعت آنها بسیار زیاد است، مثلاً 200,000 rpm . برای جدا کردن لیپوپروتئین­ ها و رسپتور اسی (receptor assay ) ضمائم سلولی و رفع کدورت سرم­ های کدر، برای اندازه­ گیری الکترولیت­ ها و سایر تست­ها از این نوع سانتریفیوژ استفاده می­ شود.

نکات لازم در موقع کار با سانتریفیوژ

1. سانتریفیوژ باید کاملا صاف و افقی قرار گیرد تا دستگاه در صورت عدم تعادل در حین کار حرکت نکند. سانتریفیوژ باید روی سطح محکم و صاف قرار گیرد.
2. به مسئله بالانس ( توازن ) توجه کنید. اندازه، وزن، شکل و حجم محلول در لوله­ های مقابل یکدیگر مشابه باشد. اگر تعداد لوله فرد است، از لوله حاوی آب استفاده کنید. بالانس، عمر دستگاه را زیاد می ­کند و زغال دیرتر خراب می­ شود.
3. سانتریفیوژهای میکرو و هماتوکریت نیازی به رعایت موازنه ندارند، چون وزن موتور خیلی بیشتر از وزن و محتویات لوله ­های موئینه است و اثر وزن یک لوله موئینه بسیار ناچیز و قابل چشم ­پوشی است.
4. پیچ تنظیم سرعت سانتریفیوژ باید به آرامی چرخانده و زیاد شود.
5. در صورت شنیدن صدای ناهنجار یا لرزش غیر­عادی فوراً سانتریفیوژ را خاموش کنید.
6. بعد از استفاده از دستگاه، جا لوله ­ای شسته و خشک شوند.
7. تمیز کردن روزانه سانتریفیوژ و ضد عفونی آن با گلوتار آلدئید 1% توصیه می ­شود.
8. برس­ ها، زغال و سایر قسمت­های دستگاه هر 3 ماه یک بار کنترل شده و در صورت لزوم عوض شوند.
9. قسمت­های زنگ ­زده، خورده شده را تراشیده و با گازوئیل تمیز کرده و رنگ­ آمیزی کنید.
10. بعد از شکستن یا ریختن نمونه در سانتریفیوژ فوراً آن را خاموش کنید. پنجره ­ها را باز کنید، 15 دقیقه اتاق را ترک کنید ( تا آئروسل­های بزرگ ته ­نشین و با هوا رقیق شوند ) سپس با ماسک و دستکش با ماده ضد عفونی مناسب آن را تمیز و ضدعفونی کنید ( گلوتار آلدئید 1% )
11. هیچگاه با درب باز سانتریفیوژ را روشن نکنید. تا دو دقیقه پس از توقف کامل سانتریفیوژ، درب آن را باز نکنید. سانتریفیوژهای دارای درب قفل ­دار توصیه می­ شوند.
12. از سرعت بیش از حد لزوم استفاده نکنید

https://hakimazma.com/%d9%87%d9%88%d8%af-%d8%a2%d8%b2%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c/%d9%87%d9%88%d8%af-%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c%d9%86%d8%a7%d8%b1/

کاربرد سانتریفیوژ

1. جدا کردن ذرات از محلول براساس وزن مخصوص
2. جدا کردن دو محلول از هم
3. تهیه فیلترهای فاقد پروتئین ( صاف شده )
4. تهیه سدیمان ( ته­ نشین ) کامل ادرار و سیتولوژی مایعات دیگر بدن
5. جدا کردن سرم و پلاسما از گلبول­ ها

سانتریفیوژ

سانتریفیوژ دستگاهی است که با استفاده از نیروی گریز از مرکز، اجزای یک محلول را که دارای دانسیته ­های متفاوت می ­باشند، از هم جدا می­ کند.قیمت اتوکلاو ازمایشگاهی سانتریفیوژ یکی از پر کاربردترین وسایل آزمایشگاهی می ­باشد که برای جدا کردن سرم، تهیه ته نشین ادرار، تهیه فیلترهای فاقد پروتئین و سایر موارد از این وسیله استفاده می­ شود. در استفاده از این وسیله باید زمان سانتریفیوژ و نیروی سانتریفیوژ (relative centrifugal force) RCF به دقت مشخص و رعایت شود. برای انتخاب سانتریفیوژ بایستی RCF در نظر گرفته شود و تعداد دور در دقیقه (RPM ) اهمیت چندانی ندارد.

در موقع استفاده از سانتریفیوژ به مسئله بالانس توجه کنید، وزن، اندازه و شکل لوله­ های گذاشته شده مقابل یکدیگر باید مشابه باشند. چون عدم بالانس باعث خرابی شافت ( shaft ) و زغال دستگاه شده و مواد به خوبی ته ­نشین نمی­ شوند. در صورت استفاده طولانی­ مدت از سانتریفیوژ مخصوصاً در دورهای بالا، سانتریفیوژ داغ شده و باعث افزایش حرارت نمونه یا محلول داخل خود شده و باعث همولیز و تبخیر آن می­ شود.

سانتریفیوژها برای جدا کردن ذرات از محیط مایع به وسیله رسوب دادن آنها به کار می ­روند. اساس فیزیکی جداسازی اعمال نیروی گریز از مرکز (centrifugal force) بر روی ذرات در حال دوران است که با شعاع میدان دوران و سرعت دوران نسبت مستقیم دارد. ذرات سنگین­ تر زودتر رسوب می­ کنند و بقیه ذرات برحسب وزن مخصوص خود رسوب می­ کنند. سانتریفیوژی که دارای شعاع کمتر است، باید نسبت به سانتریفیوژی که شعاع بیشتری دارد، با سرعت بیشتری بچرخد تا همان نیروی سانتریفیوژ نسبی (RCF) را ایجاد کند.

هرچه شعاع چرخش یک سانتریفیوژ بیشتر باشد، سرعت ته ­نشین شدن ذرات بیشتر است. سانتریفیوژ کردن براساس نیروی گریز از مرکز، دوران حول یک نقطه ثابت و وارد نمودن فشار بر روی فازهای مختلف یک مخلوط انجام می­ گردد. مخلوط می ­تواند به صورت گاز، مایع و یا ترکیب هر دو باشد.

سانتریفیوژهای آزمایشگاه تشخیص طبی، دستگاهی هستند که بوسیله نیروی چرخش دورانی الکتروموتور باعث ته­ نشین شدن مواد مختلف یک مخلوط یا محلول بر اساس اختلاف وزن مولکولی آنها می­ شود. اگر این دستگاه مجهز به شاخک­ های نگه­دارنده لوله باشد، آن را سانتریفیوژ معمولی و اگر مجهز به دیسک یا صفحه دایره ­ای شکل مخصوص جاگذاری لوله­ های موئین باشد آن را سانتریفیوژ میکرو یا هماتوکریت گویند.
به ­طور کلی مبنای اصلی سانتریفیوژ اصل گریز از مرکز است. در حقیقت سانتریفیوژ به کمک نیروی گریز از مرکز، ذرات سوسپانسیون را از مایع آن جدا می کند. همچنین می­ تواند باعث تفکیک دو مایع با تراکم متفاوت گردد. این مایعات می­ توانند مایعات بدن باشند(مانند خون، سم و ادرار ).

نحوه محاسبه RCF

r = (شعاع از مرکز شافت موتور تا وسط لوله ) شعاع سانتریفیوژ بر حسب cm

RPM = دور در دقیقه rate per minute

واحد RCF بر­حسب xg بیان می ­شود.

راه دیگر برای تعیین RCF استفاده از نموگرام می ­باشد.

انواع سانتریفیوژها

1. Fixed angle / Angle head – با زاویه ثابت:

در این نوع سانتریفیوژ، لوله­ ها در یک زاویه ثابت قرار گرفته و در هنگام چرخش با همین زاویه می­ چرخد و به سرعت بالایی هم می ­رسد. head در زاویه بین 40-25 درجه ثابت قرار می گیرد( مثل سروفیوژ ). در این نوع سانتریفیوژ، رسوب به ­صورت مورب در دیواره لوله قرار گرفته و از نوع رسوب loose است.

2. Horizontal head / Swimming bucket / Vertical access – افقی:

سانتریفیوژهای با جا لوله ­ای متحرک که باعث چرخش لوله­ ها و تغییر موقعیت آنها از عمودی به افقی می­ شود. در این نوع سانتریفیوژ رسوب در ته لوله packed و محکم است و رسوب از نوع Firm است.

در طی کار با سانتریفیوژ به علت حرکت موتور آن، حرارت تولید می­ شود و به ازای هر 10 دقیقه سانتریفیوژ، دمای داخل آن تا 5 درجه سانتیگراد بالا می ­رود. ایجاد حرارت بستگی به دور (rpm)، زمان چرخش و طرح قسمت چرخنده (rotor) دارد. این افزایش حرارت باعث همولیز و تبخیر نمونه یا محلول­ها می­ شود، برای سانتریفیوژ کردن موادی که نسبت به افزایش دما حساس هستند، توصیه می­ شود از سانتریفیوژهای یخچال­ دار استفاده شود. ( مثل فرآورده های خونی blood product و آزمایش RIM )

3. اولترا سانتریفیوژ ( Ultra Centrifuge ):

نوعی از سانتریفیوژ می­ باشد که جزء دسته Fixed Angles می­ باشد. سرعت آنها بسیار زیاد است، مثلاً 200,000 rpm . برای جدا کردن لیپوپروتئین­ ها و رسپتور اسی (receptor assay ) ضمائم سلولی و رفع کدورت سرم­ های کدر، برای اندازه­ گیری الکترولیت­ ها و سایر تست­ها از این نوع سانتریفیوژ استفاده می­ شود.

نکات لازم در موقع کار با سانتریفیوژ

1. سانتریفیوژ باید کاملا صاف و افقی قرار گیرد تا دستگاه در صورت عدم تعادل در حین کار حرکت نکند. سانتریفیوژ باید روی سطح محکم و صاف قرار گیرد.
2. به مسئله بالانس ( توازن ) توجه کنید. اندازه، وزن، شکل و حجم محلول در لوله­ های مقابل یکدیگر مشابه باشد. اگر تعداد لوله فرد است، از لوله حاوی آب استفاده کنید. بالانس، عمر دستگاه را زیاد می ­کند و زغال دیرتر خراب می­ شود.
3. سانتریفیوژهای میکرو و هماتوکریت نیازی به رعایت موازنه ندارند، چون وزن موتور خیلی بیشتر از وزن و محتویات لوله ­های موئینه است و اثر وزن یک لوله موئینه بسیار ناچیز و قابل چشم ­پوشی است.
4. پیچ تنظیم سرعت سانتریفیوژ باید به آرامی چرخانده و زیاد شود.
5. در صورت شنیدن صدای ناهنجار یا لرزش غیر­عادی فوراً سانتریفیوژ را خاموش کنید.
6. بعد از استفاده از دستگاه، جا لوله ­ای شسته و خشک شوند.
7. تمیز کردن روزانه سانتریفیوژ و ضد عفونی آن با گلوتار آلدئید 1% توصیه می ­شود.
8. برس­ ها، زغال و سایر قسمت­های دستگاه هر 3 ماه یک بار کنترل شده و در صورت لزوم عوض شوند.
9. قسمت­های زنگ ­زده، خورده شده را تراشیده و با گازوئیل تمیز کرده و رنگ­ آمیزی کنید.
10. بعد از شکستن یا ریختن نمونه در سانتریفیوژ فوراً آن را خاموش کنید. پنجره ­ها را باز کنید، 15 دقیقه اتاق را ترک کنید ( تا آئروسل­های بزرگ ته ­نشین و با هوا رقیق شوند ) سپس با ماسک و دستکش با ماده ضد عفونی مناسب آن را تمیز و ضدعفونی کنید ( گلوتار آلدئید 1% )
11. هیچگاه با درب باز سانتریفیوژ را روشن نکنید. تا دو دقیقه پس از توقف کامل سانتریفیوژ، درب آن را باز نکنید. سانتریفیوژهای دارای درب قفل ­دار توصیه می­ شوند.
12. از سرعت بیش از حد لزوم استفاده نکنید

https://hakimazma.com/%d9%87%d9%88%d8%af-%d8%a2%d8%b2%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c/%d9%87%d9%88%d8%af-%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c%d9%86%d8%a7%d8%b1/

کاربرد سانتریفیوژ

1. جدا کردن ذرات از محلول براساس وزن مخصوص
2. جدا کردن دو محلول از هم
3. تهیه فیلترهای فاقد پروتئین ( صاف شده )
4. تهیه سدیمان ( ته­ نشین ) کامل ادرار و سیتولوژی مایعات دیگر بدن
5. جدا کردن سرم و پلاسما از گلبول­ ها